Şeffaf plak tedavisi nasıl ilerler? Süre, kullanım ve bakım

Şeffaf plak tedavisi kimlere uygun olabilir?

Şeffaf plaklar hafif ve orta düzeydeki çapraşıklıklarda, diş aralıklarında ve bazı kapanış sorunlarında kullanılabilir. Çene yapısından kaynaklanan belirgin kapanış bozuklukları veya bazı zor diş hareketleri gibi daha karmaşık durumlarda sabit tel tedavisi ya da farklı yaklaşımlar daha uygun olabilir.

Tedaviye başlamadan önce çürüklerin ve diş eti sorunlarının tedavi edilmiş olması gerekir. Plakların her gün düzenli takılması tedavinin ilerlemesi için gerekli olduğundan, bu sorumluluğu üstlenebilecek kişiler için uygun bir seçenektir. Bu yazıdaki bilgiler geneldir; şeffaf plağın sizin için uygun olup olmadığı muayenede değerlendirilir.

Tedavi adım adım nasıl ilerler?

İlk muayenede ağız içi değerlendirme yapılır, gerekirse panoramik röntgen çekilir. Ardından dişlerin ölçüsü ya da dijital taraması alınır ve dişlerin hangi sırayla hareket edeceğini gösteren bir plan hazırlanır. Tedavi planı, seans sayısı ve tahmini süre tedaviye başlamadan önce yazılı olarak paylaşılır.

Her plak dişleri küçük bir miktar hareket ettirir ve belirli bir süre kullanıldıktan sonra sıradakine geçilir; bu süre genellikle bir ila iki haftadır. Bazı durumlarda plakların daha iyi tutunması için dişlerin yüzeyine küçük, diş renginde çıkıntılar (ataşman) yapıştırılabilir ya da yer açmak için diş aralarında çok hafif aşındırma yapılabilir. İlerleme, belirli aralıklarla yapılan kontrollerde takip edilir. Her kontrolde dişlerin plana uygun ilerleyip ilerlemediği değerlendirilir ve gerekirse plan güncellenir.

Şeffaf plak günde kaç saat takılır?

Şeffaf plakların etkili olabilmesi için genellikle günde 20–22 saat takılması önerilir. Plaklar yalnızca yemek yerken, su dışında bir şey içerken ve diş fırçalarken çıkarılır. Takma süresinin sık sık kısalması, dişlerin planlandığı gibi hareket etmesini engelleyebilir ve tedaviyi uzatabilir. Plakların çıkarıldığı süreyi kısa tutmak için atıştırmaları öğünlerde toplamak işinizi kolaylaştırabilir; plaklar takılıyken sakız çiğnenmemelidir.

Yeni bir plağa geçildiğinde ilk bir iki gün dişlerde baskı ya da gerginlik hissi sık görülür ve genellikle kısa sürede azalır. İlk günlerde konuşmada hafif bir değişiklik hissedilebilir; çoğu kişi buna birkaç gün içinde alışır. Plak kenarı yanağı ya da dili tahriş ediyorsa bunu hekiminize iletebilirsiniz.

Şeffaf plak bakımı nasıl yapılır?

Temiz tutulmayan plaklarda birikinti ve koku oluşabilir, şeffaflık azalabilir. Dişlerin temizliği de en az plaklar kadar önemlidir; yiyecek artıkları plak içinde kalırsa dişlere uzun süre temas eder ve çürük riskini artırır.

• Plakları her çıkardığınızda ılık ya da soğuk suyla durulayın; sıcak su plakların şeklini bozabilir.
• Yumuşak bir fırçayla, plağı çizmeden nazikçe temizleyin; aşındırıcı ya da renkli macunlardan kaçının.
• Plakları takmadan önce dişlerinizi fırçalayın ve diş aralarını temizleyin.
• Plaklar takılıyken şekerli, asitli ya da sıcak içecekler tüketmeyin.
• Kullanmadığınızda plakları saklama kabında tutun; peçeteye sarılan plaklar kolayca kaybolabilir.
• Plakları evcil hayvanların ulaşamayacağı bir yerde saklayın.

Şeffaf plak ile tel tedavisi arasındaki farklar

Şeffaf plaklar çıkarılabildiği için yemek yeme ve fırçalama daha pratiktir; ayrıca gülüşte belirgin şekilde fark edilmezler. Buna karşılık tedavinin ilerlemesi büyük ölçüde plakların düzenli takılmasına bağlıdır.

Sabit tel tedavisinde braketler dişlere yapıştırıldığı için gün boyu etki eder ve hastanın takıp çıkarmasına bağlı değildir; bazı karmaşık diş hareketlerinde daha uygun olabilir. Telle tedavide ise fırçalama ve diş arası temizliği daha fazla özen gerektirir. İki yöntemin de amacı dişleri sağlıklı bir konuma getirmektir; ancak biri her durumda diğerinin yerine kullanılamaz. Hangi yöntemin size uygun olduğu, dişlerinizin durumu ve beklentileriniz değerlendirilerek belirlenir.

Tedavi süresi ve pekiştirme (retainer) dönemi

Şeffaf plak tedavisi aylar sürer ve süre kişiden kişiye değişir. Tedavinin kapsamına göre bu süre genellikle 6 ila 18 ay arasındadır. Plakların düzenli takılması, kontrollere gelinmesi ve gerekirse tedavi sonunda ek plaklarla ince ayar yapılması toplam süreyi etkiler.

Dişler yeni konumlarına geldikten sonra eski yerlerine dönme eğilimi gösterebilir. Bu nedenle tedavinin ardından pekiştirme (retainer) dönemi başlar. Pekiştirme, ön dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince bir tel ya da geceleri takılan şeffaf bir plakla sağlanabilir. Kullanım süresi ve şekli hekiminiz tarafından belirlenir; çoğu durumda uzun süreli kullanım önerilir.

Pekiştirme döneminde de kontroller sürer. Pekiştirme plağı aksatılırsa dişlerde kayma görülebilir; bu nedenle kırılan ya da kaybolan bir pekiştirme plağının yenilenmesi için hekiminizle iletişime geçmeniz önerilir.