Diş eti kanaması neyin habercisi? Nedenler ve yapılacaklar

Diş eti neden kanar?

Diş eti kanamasının sık görülen nedeni, dişlerin yüzeyinde ve diş eti kenarında biriken bakteri plağıdır. Plak düzenli olarak temizlenmediğinde diş eti iltihaplanır; kızarır, şişer ve hafif temasla bile kanayabilir.

Temizlenmeyen plak zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşının pürüzlü yüzeyi yeni plak birikimini kolaylaştırır ve diş eti iltihabının sürmesine katkıda bulunur.

Gingivitis ve periodontitis arasındaki fark

Gingivitis, yalnızca diş etini etkileyen iltihaptır. Diş eti kızarık, şiş ve kanamaya yatkındır; ancak dişi destekleyen kemikte kayıp yoktur. Düzenli ağız bakımı ve profesyonel temizlikle genellikle geri döndürülebilir.

Periodontitis ise iltihabın dişi çevreleyen bağ dokusuna ve kemiğe ilerlemesidir. Diş ile diş eti arasında cepler oluşabilir, diş eti çekilebilir, ağız kokusu ve ilerleyen dönemde dişlerde sallanma görülebilir. Kaybedilen kemik genellikle kendiliğinden geri gelmez; ancak tedavi ve düzenli bakımla hastalığın ilerlemesi çoğu durumda kontrol altına alınabilir.

Periodontitis çoğu zaman belirgin ağrı olmadan ilerler. Sigara içenlerde kanama daha az görülebilir; bu nedenle kanamanın olmaması her zaman diş etinin sağlıklı olduğu anlamına gelmez.

Diş eti kanamasının diğer olası nedenleri

Diş eti kanaması her zaman diş eti hastalığından kaynaklanmaz. Bu yazıdaki bilgiler geneldir ve tanı yerine geçmez; kanamanın nedeni ancak muayenede belirlenebilir. Kullandığınız ilaçları ve bilinen sağlık durumlarınızı diş hekiminize belirtmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Kanamaya katkıda bulunabilecek diğer durumlar şunlardır:

• Sert kıllı fırça kullanmak ya da fırçalarken fazla bastırmak
• Diş ipine yeni başlamak: İlk günlerde görülen hafif kanama, düzenli kullanımla genellikle azalır.
• Hamilelik: Hormon değişiklikleri diş etini plağa karşı daha hassas hâle getirebilir.
• Bazı ilaçlar: Kan sulandırıcılar kanamayı artırabilir; bazı ilaçlar ise diş etinde büyümeye yol açabilir.
• Sistemik durumlar: Diyabet, kanın pıhtılaşmasını etkileyen durumlar veya bazı vitamin eksiklikleri diş eti sağlığını etkileyebilir.
• Taşkın dolgu ya da uyumsuz kuron kenarları gibi plak tutan yüzeyler

Evde neler yapabilirsiniz?

Kanama olduğunda fırçalamayı bırakmak plağın birikmesine ve iltihabın artmasına yol açabilir. Bunun yerine nazik ama düzenli bir bakım önerilir:

• Dişlerinizi günde iki kez, yumuşak kıllı bir fırçayla yaklaşık iki dakika fırçalayın.
• Fırçayı diş eti çizgisine hafif açıyla tutup küçük hareketlerle temizleyin; sert bastırmayın.
• Günde bir kez diş ipi ya da arayüz fırçasıyla diş aralarını temizleyin.
• Sigarayı bırakmak ya da azaltmak diş eti sağlığına katkı sağlar.
• Dengeli beslenmeye ve şekerli atıştırmalıkları sınırlamaya özen gösterin.
• Hekiminiz gerekli görürse bir ağız gargarası önerebilir; gargara fırçalamanın ve diş arası temizliğinin yerini tutmaz.

Ne zaman diş hekimine görünmelisiniz?

Düzenli ve doğru bakıma rağmen kanama bir–iki hafta içinde azalmıyorsa diş hekimine görünmeniz önerilir. Aşağıdaki durumlarda da muayene faydalı olur:

• Diş etlerinde geçmeyen kızarıklık ve şişlik
• Geçmeyen ağız kokusu ya da ağızda kötü tat
• Diş eti çekilmesi, dişlerin uzamış görünmesi
• Dişlerde sallanma ya da ısırırken dişlerin farklı kapandığı hissi
• Diş ile diş eti arasından iltihap gelmesi
• Hamilelikte ya da diyabet gibi bir sağlık durumunuz varken görülen diş eti kanaması

Diş taşı temizliği nasıl yapılır?

Diş taşı, fırçalamayla çıkarılamayan sertleşmiş plaktır ve muayenehanede temizlenir. İlk görüşmede ağız içi muayene yapılır, gerekirse panoramik röntgen çekilir; bu görüşme yaklaşık 30–40 dakika sürer.

Temizlikte ultrasonik cihazlar ve el aletleriyle diş yüzeyindeki ve diş eti kenarındaki taşlar uzaklaştırılır, ardından yüzeyler parlatılır. Periodontitis varsa diş eti altındaki kök yüzeylerinin de temizlenmesi gerekebilir; bu işlem lokal anestezi altında ve birkaç seansta yapılabilir.

Temizlikten sonra birkaç gün diş etlerinde hafif hassasiyet ve soğuğa duyarlılık olabilir. Çoğu kişi için altı ayda bir kontrol önerilir; diş taşı birikimi hızlı olanlarda veya diş eti hastalığı geçirenlerde bu aralık hekim tarafından kısaltılabilir.