Günlük ağız ve diş bakımı: doğru fırçalama ve diş ipi kullanımı

Doğru diş fırçalama tekniği

Dişlerin günde iki kez, sabah ve gece yatmadan önce, yaklaşık iki dakika fırçalanması önerilir. Gece fırçalaması özellikle önemlidir; uykuda tükürük akışı azaldığı için gün içinde biriken plak dişlere daha uzun süre etki edebilir.

Yumuşak kıllı bir fırça çoğu kişi için yeterlidir. Sert kıllar ve fazla bastırarak fırçalama, zamanla diş eti çekilmesine ve diş boynunda aşınmaya katkıda bulunabilir. Elektrikli ya da manuel fırça seçimi kişisel bir tercihtir; önemli olan tekniğin doğru uygulanmasıdır. Fırçalamaya her seferinde aynı bölgeden başlamak, hiçbir yüzeyin atlanmamasına yardımcı olur. Kullandıktan sonra fırçanızı durulayıp dik ve havadar bir yerde kurumaya bırakın.

• Fırçayı diş eti çizgisine yaklaşık 45 derecelik açıyla yerleştirin.
• Küçük, dairesel ya da titreşim benzeri hareketlerle diş eti kenarından dişe doğru fırçalayın.
• Her dişin dış, iç ve çiğneyen yüzeylerini sırayla temizleyin.
• Ön dişlerin iç yüzeyleri için fırçayı dik tutun.
• Fırçaladıktan sonra macunu tükürün; ağzınızı bol suyla çalkalamamak florürün etkisini uzatabilir.

Diş ipi ve ara yüz fırçası neden gerekli?

Diş fırçası, dişlerin birbirine bakan yüzeylerine tam olarak ulaşamaz. Diş aralarında biriken plak, hem çürüklerin hem de diş eti iltihabının sık görülen nedenlerindendir. Bu nedenle günde bir kez diş arası temizliği önerilir; birçok kişi bunu gece fırçalamasından önce yapmayı pratik bulur.

Diş ipini iki diş arasına nazikçe kaydırın, her dişin yüzeyine “C” harfi şeklinde sararak yukarı-aşağı hareket ettirin ve diş etine sertçe bastırmayın. Diş araları geniş olan ya da köprü, implant veya ortodontik tedavisi bulunan kişilerde ara yüz fırçaları daha pratik olabilir. Fırça boyutu her diş aralığı için farklı olabileceğinden, uygun boyut muayenede belirlenebilir.

Diş ipi kullanmaya yeni başladığınızda ilk günlerde hafif kanama görülebilir. Bu genellikle diş etindeki iltihabın bir işaretidir ve düzenli temizlikle çoğu durumda azalır. Kanama birkaç haftalık düzenli temizliğe rağmen sürüyorsa diş etlerinin muayene edilmesi uygun olur.

Florürlü macun ve dil temizliği

Florür, diş minesini güçlendirerek çürüğe karşı direncini artırır. Florürlü bir diş macunu günlük bakımın temelidir; yetişkinlerde fırçanın üzerine bezelye tanesi kadar macun koymak yeterlidir. Çocuklarda macun miktarı ve florür oranı yaşa göre değişir; bunu çocuğunuzun hekimine danışabilirsiniz.

Dilin üst yüzeyinde bakteri ve yiyecek artıkları birikebilir; bu birikim ağız kokusunun sık nedenlerinden biridir. Dil sıyırıcı ya da diş fırçasıyla, dilin arka kısmından öne doğru birkaç nazik hareketle temizlik yapılabilir. Ağız gargarası bazı durumlarda hekim önerisiyle kullanılabilir, ancak fırçalama ve diş arası temizliğinin yerini tutmaz.

Beslenme ve ağız sağlığı

Çürük oluşumunda tüketilen şekerin miktarı kadar ne sıklıkla tüketildiği de önemlidir. Gün boyunca sık aralıklarla atıştırılan şekerli yiyecekler ve yudumlanan şekerli içecekler, dişlerin uzun süre asit etkisinde kalmasına yol açar.

Gazlı içecekler, meyve suları ve limonlu su gibi asitli içecekler ise minede aşınmaya neden olabilir. Bu tür yiyecek ve içeceklerden hemen sonra fırçalamak yerine ağzı suyla çalkalayıp yarım saat kadar beklemek genellikle önerilir.

Yeterli su içmek tükürük akışını destekler; tükürük, asitleri dengeleyerek dişlerin korunmasına yardımcı olur. Öğünlerden sonra şekersiz sakız çiğnemek de tükürük akışını artırabilir.

• Şekerli yiyecekleri ara öğünler yerine ana öğünlerle birlikte tüketmeyi tercih edin.
• Gün içinde susadığınızda su için.
• Ara öğünlerde peynir, yoğurt, çiğ sebze ve kuruyemiş gibi seçenekleri değerlendirin.
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun; bu ürünler diş eti hastalıkları ve renklenme için risk oluşturur.

Kontrol aralığı: ne sıklıkla muayeneye gelmeli?

Düzenli bakım yapılsa bile diş taşı oluşabilir ve bazı çürükler başlangıçta belirti vermeyebilir. Bu nedenle çoğu kişi için genellikle altı ayda bir kontrol önerilir. Bu aralık herkes için aynı değildir: Diş eti hastalığı, sık çürük öyküsü, diyabet ya da ortodontik tedavi gibi durumlarda daha sık kontrol gerekebilir. Kontrollerde dişler ve diş etleri muayene edilir, gerekirse diş taşı temizliği yapılır ve evdeki bakımınıza yönelik öneriler güncellenir.

Bu rehberdeki bilgiler geneldir ve kişisel bir değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun bakım yöntemi ve kontrol aralığı, muayenede ağız içi değerlendirme ve gerekirse panoramik röntgen ile belirlenir. Aşağıdaki durumlarda bir sonraki kontrolü beklemeden muayenehaneyi arayabilirsiniz:

• Fırçalarken sık tekrarlayan ya da birkaç haftadır süren diş eti kanaması
• Sıcak, soğuk ya da tatlıya karşı süregelen hassasiyet
• Düzenli bakıma rağmen geçmeyen ağız kokusu
• Sallanan diş ya da diş etinde belirgin çekilme
• Ağız içinde iki haftadan uzun süren yara, beyaz ya da kırmızı leke